اگر قربانی کردن باید فقط در راه خداوند باشد، آیا قربانی کردن حیوان جلوی کسی که از سفر می آید، صحیح است؟

ابتدا گفتنی است: اعتقاد به ذبح منحصر به مواردی است که دستور ازشرع (مانندقربانی درحج یا بوسیله نذرو…)صادرشده باشد اما اعتقاد به مواردی که جنبه شرعی ندارد و صرفا درعرف مردم رایج است مانند ردشدن عروس وداماد ازخون حیوان و یا کشتن گوسفند پیش پای مسافر اصطلاحا ولیمه است و قربانی شرعی نمی باشد.
بنابراین ذبح حیوان مقابل پای زائر یا میت اشکال ندارد وحکم صدقه مستحبی دارد و می توان آن را به صورت خام یا ولیمه به مومنین داد. ولیمه دادن و ذبح حیوان درعروسی و مانند آن، شرعا رجحان داشته ومستحب است.

فلسفه قربانی:

قربانی

قربانی در کشتارگاه آسایشگاه خیریه بقیه الله قم

” قربانی کردن ” نمادی از قطع دلبستگی و وابستگی ها و جلوه ای از ایثار مال و جان در راه محبوب واقعی و رضای خدا است . بنابراین اگر اسرار قربانی و تاثیر آن در آمادگی روحی برای دوری از هرگونه منفعت طلبی و زیاده خواهی آشکار شود و از سویی توجه کنیم که سفارش شده گوشت قربانی برای فقرا و یا میهمانی خویشاوندان و همسایگان مصرف شود که در حقیقت با این قربانی یک نوع رسیدگی به نیازمندان و تقویت روحیه نوع دوستی می باشد و آنچه در میان مسلمانان رایج است و حتی قبل از اسلام در میان خیر خواهان و بخشندگان رایج بوده به همین انگیزه است و تبلیغات سوء خشنونت طلبی و با عدم رعایت حقوق حیوانات به هیچ وجه نسبت به قربانی سازگاری ندارد.
لذا البته آنچه که از قربانی کردن و رسیدن به مقام قرب الهی به وسیله ذبح گوسفند, لحاظ شده است , قطع علقه های روحی و مالی است که باعث تقوای قلب و طهارت نفس می گردد.
خداوند متعال می فرماید:
” وقتی شما قربانی می کنید آنچه که متعلق به خدا است , تقوای شماست نه گوشت و پوست قربانی “  (حج , آیه ۳۷). 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط محمودعباس نژاد در دوشنبه سی ام شهریور ۱۳۹۴ |
این قبیل کارها اموری برای دفع بلا و چشم زخم محسوب می شود ؛ در نتیجه بد نیست ابتدا به اصل مساله چشم زخم نگاهی دقیق بیندازیم :

در عصر پیامبر(ص) میان قبیله بنی اسد بد چشمانی بودند که چشمان شان اثرات به خصوصی در اشیا می‏نهاد. اینان تصمیم گرفتند با چشم خویش پیامبر را صدمه و زیان بزنند که آیه: «و إنْ یکاد الّذین...»(1) نازل شد.
در هر حال اصل تاثير گذاري چشم امري حقيقي است، چنان كه حضرت یعقوب به فرزندانش فرمود: «ای فرزندانم! از یک در داخل نشوید و از درهای گوناگون وارد شوید».(2) مفسران نقل نموده‏اند که وي بیم آن داشت که مردم به فرزندانش رشک برده و مورد چشم زخم واقع شوند، زیرا احتمال می‏داد که وقتی یازده برادر جوان و رشید با هم وارد بر عزیز مصر شوند، مورد چشم زخم قرار گیرند.(3)
امیرمؤمنان می‏فرمایند: «چشم زخم حق است . توسّل به دعا برای دفع آن نیز حق است».(4)
حقیقت این مسئله از دیدگاه دانش بشری به طور دقیق و کامل مشخص نمی‏باشد،اما نظریه هایی ابراز شده ، از آن جمله بعضی از دانشمندان معتقدند در برخی از چشم‏ها نیروی مغناطیسی خاصی نهفته است که کارآیی زیادی دارد، حتی با تمرین و ممارست می‏توان آن را پرورش داد. اگر چه مسئله از جهت علمی کاملاً روشن نباشد، اما جایی برای انکار اصل این عامل وجود ندارد . اما مهم راه كارهاي مقابله با اين امر خطرزا است .
در روایات وارد شده که پیامبر برای دفع اين خطرات از امام حسن و امام حسین(ع) این دعا را خواندند: «أعیذکما بکلمات التامة و أسماء اللَّه الحسنی کلّها عامة، مِن شر السامة و الْهامة، و مِن شرِّ کل عینٍ لامة، و مِن شر حاسدٍ إذا حسد؛
شما را به کلمات تامه و اسمای حسنای خداوند از شر مرگ و حیوانات موذی و هر چشم بد و حسود آن گاه که حسد ورزد می‏سپارم».(5)
حضرت امام صادق(ع) فرمود: « چشم [زخم] حق است .... اگر در این مورد ترسیدی ، پس سه بار بگو: ما شاءالله لا قوّه إلاّ بالله العلیّ العظیم،(6)
در هر صورت پذیرش وجود چشم زخم، نباید آدمی را به دامان خرافه و امور عوامانه سوق دهد. در خصوص تخم مرغ شکستن هم مدرکی در منابع دینی وجود ندارد . این قبیل کارهای اسراف گونه با تعالیم و فرهنگ دینی و عقل هم فاصله دارد . پناه بردن به برخی امور خرافی برای دفع چشم زخم موجب توهین به دین و خلاف شرع است .
اما در مورد قربانی کردن در امور مختلف وارد شده که قربانی حج و عقیقه نوزاد از آن قبیلند ؛ اما در خصوص قرباني به جهت دفع بلا و صدقات بايد گفت :بر اساس پاره اي روايات ريختن خون حيوانات و صدقه دادن گوشت آن يا اطعام مومنان امري مطلوب و محبوب خداوند است .در برخي روايات آمده :
«إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ إِرَاقَةَ الدِّمَاءِ- وَ إِطْعَامَ الطَّعَامِ وَ إِغَاثَةَ اللَّهْفَانِ؛ (7) خداوند ريختن خون(قرباني) و طعام دادن و دستگيري از دردمندان را دوست مي دارد ». در نتيجه اين نوع خون ريختن و قرباني نمودن مخصوصا اگر با صدقه دادن گوشت قرباني باشد، امري بسيار مطلوب است . هر صدقه اي موجب دفع بلا خواهد بود . اما ماليدن خون و ... رفتارهايي عوامانه و غير مستند است که مشابه این کار در دوران جاهلیت انجام می شد ( بعد از قربانی خون آن را جهت تقرب به بت ها می مالیدند) . چه بسا از آن جا كه موجب گسترش نجاست مي شود، امري نادرست محسوب گردد .

پی‌نوشت‏ها:
1. قلم (68) آیه 51.
2. یوسف (12) آیه 67.
3. این قول به مفسرانی همچون ابن عباس، قتاده و ضحاک نسبت داده شده است.
4. نهج البلاغه، حکمت 400.
5. كافي ، كلينى ، نشر دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 هجرى شمسى‏، ج 2 ،ص 569
6. بحارالانوار، علامه مجلسي ، نشر اسلاميه ،بي تا، ج‏60، ص 26
7. همان ، ص 22.

نوشته شده توسط محمودعباس نژاد در دوشنبه سی ام شهریور ۱۳۹۴ |
 
قربانی کردن، از سنت‌های اسلامی است که در برخی موارد مانند قربانی در حج، واجب و در برخی موارد مانند عقیقه و روز عید قربان، مستحب است.

این سنت حسنه نیز مانند هر سنت دیگری می‌تواند آمیخته با خرافات و رسوم غلط شود، که بسیاری از بزرگان به مناسبت‌های مختلف برای رفع آن‌ها تذکر داده‌اند.
عید قربان و ایام بازگشت حجاج، و نیز نزدیکی به ماه محرم، موقع مناسبی برای توجه به این مسائل است.

سنت اعراب جاهلی

لَن يَنَالَ اللَّهَ لحُومُهَا وَ لَا دِمَاؤُهَا وَ لکِن يَنَالُهُ التَّقْوَى‏ مِنکُمْ
هرگز گوشت‏ها و خون‏هاى آنها به خداوند نمى‏رسد، بلکه تقواى شما به او مى‏رسد.

در تفسیر نمونه، ذیل این آیه شریفه (بخشی از آیه 37 سوره مبارکه حج) آمده است:
«اين تعبير که خون آنها نيز به خدا نمیرسد... اشاره به اعمال زشت اعراب جاهلى است که هر گاه حيوانى را قربانى میکردند خون آن را بر سر بتها و گاه بر در و ديوار کعبه می‏پاشيدند، و بعضى از مسلمانان ناآگاه بى ميل نبودند که در اين برنامه خرافى از آنها تبعيت کنند، آيه فوق نازل شد و آنها را نهى کرد.

متاسفانه هنوز اين رسم جاهلى در بعضى از مناطق وجود دارد که هرگاه قربانى به خاطر ساختن خانه‌‏اى میکنند خون آن را بر سقف و ديوار آن خانه میپاشند، و حتى در ساختمان بعضى از مساجد نيز اين عمل زشت و خرافى را که مايه آلودگى مسجد است انجام می‏دهند که بايد مسلمانان بيدار شديداً با آن مبارزه کنند.»

انحرافات و خرافات در قربانی

منشأ اصلی خرافات، به این نکته برمی‌گردد که برخی افراد خون قربانی را دارای اثر می‌دانستند و می‌دانند! اما آیه شریفه می‌خواهد این اعتقاد شرک آمیز را از بین ببرد و جا بیندازد که از خون قربانی کاری برنمی‌آید و آنچه مهم است تقوا و نیت الهی برای قربانی کردن است.
برخی انحرافات و خرافات:

-    مالیدن خون قربانی به خودرو و ساختمان
-    رد شدن از روی خون قربانی
-    عبور از بین سر و بدن قربانی پس از ذبح
-    قربانی کردن جلوی مساجد که باعث نجاست مساجد می‌شود (و کاری حرام است).
-    باقی گذاشتن خون قربانی در کف خیابان و جلوی منازل مسکونی که منجر به نجس کردن مسیر عبور مردم می‌شود.

لازم نیست خون قربانی حتماً در محل خاصی (مثلا در منزل) ریخته شود، بلکه در هرجایی انجام شود، بنابر نیت فرد محقق خواهد شد. و با توجه به نجس بودن خون قربانی، ریختن آن در خیابان و جلوی پای افراد و یا هیئت‌ها، نه تنها ترجیحی ندارد، بلکه می‌تواند مصداق اذیت مردم هم باشد که به‌خاطر این نجاست، در هنگام رفت و آمد به‌خصوص زمان بارندگی، به زحمت می‌افتند. لذا اگر کسی تمایل به قربانی کردن دارد می‌تواند آن را در یک محیط مناسب غیر مسکونی انجام داده و به‌دست افراد مستحق برساند.

به هرحال اگر کسی تمایل دارد قربانی را در منزل یا جلوی دسته‌های عزاداری انجام دهد، توصیه این است که برای مراعات حقوق دیگران، آن را در گوشه‌ای دور از محل رفت و آمد که قابل شستشو باشد انجام داده و محل را تطهیر نماید.

مسئله شرعی (تمام مراجع):

خونی که هنگام ذبح قربانی خارج می‌شود، نجس است و پس از خروج کامل خون، باید محل آلوده شده تطهیر گردد، بعد از آن خون‌های باقیمانده در بدن قربانی پاک است:

مسئله 96: خون انسان و هر حيوانى که خون جهنده دارد، يعنى حيوانى که اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن مى‌کند، نجس است.

مسئله 97: اگر حيوان حلال گوشت را به دستورى که در شرع معيّن شده بکشند و خون آن به مقدار معمول بيرون آيد، خونى که در بدنش مى‌ماند، پاک است، ولى اگر به علت نفس کشيدن يا به واسطۀ اين که سر حيوان در جاى بلندى بوده خون به بدن حيوان برگردد، آن خون نجس است.
نوشته شده توسط محمودعباس نژاد در دوشنبه سی ام شهریور ۱۳۹۴ |
حادثه غدیر، اعطای انگشتر به فقیر توسط امیرمومنان در حال رکوع، روز مباهله، معجزه بساط، لیله المبیت و نزول سوره «هل اتی» از جمله رویدادهای این هفته هستند.

مناقب و فضایلی چند از امیرالمومنین (ع) به مناسبت های مختلف و در سال های متفاوت به وقوع پیوسته، ولی از حیث ماه و روزها در یک مقطع زمانی خاص قرار دارند و با عید غدیر همزمان شده اند که یک هفته را از هجدهم تا بیست و پنجم ماه ذیحجه شامل می شوند. این هفته را هفته ولایت و امامت نام نهاده اند. بارزترین این فضایل، هشت فضیلت هستند، که هفت مورد آن را به عنوان هفته ولایت و امامت انتخاب نموده اند تا به هر روز یک فضیلت اختصاص یابد.
1. هجدهم ذیحجه:
غیر از این که روز هجدهم ذیحجه، روزی است که پیامبر اسلام(ص)، علی(ع) را به عنوان جانشین خود منصوب نمودند، در این روز، پس از کشته شدن عثمان، مردم با امیرمومنان بیعت کردند و آن حضرت خلیفه مسلمانان شد.
نقل دیگر، بیانگر این است که بیعت مردم در یازده روز به آخر ذیحجه مانده به وقوع پیوسته که قریب همین تاریخ می شود. البته چند نقل دیگر هم هست که همه گویای این است که بیعت در ماه ذیحجه به وقوع پیوسته است.
2. نوزده ذیحجه:
در این روز ازدواج حضرت امیرالمومنین با حضرت زهرا(س) به وقوع پیوست. البته در تاریخ ازدواج، چند قول دیگر هم وجود دارد.
3. بیست و یکم ذیحجه:
روزی است که امیرمومنان انگشتر خود را در حال رکوع به فقیر صدقه داد و آیه «ولایت» نازل شد. البته روز بیست و چهارم را هم گفته اند.
4. بیست و یکم ذیحجه:
در این روز معجزه «بساط» به وقوع پیوست. البته روز بیست و چهارم و بیست و هفتم را هم نقل کرده اند.
5. بیست و چهارم ذیحجه:
در این روز، داستان مباهله رسول خدا(ص) با نصارای نجران به وقوع پیوست. دو قول، روزهای 21 و 25 ذیحجه را هم نقل کرده اند.
6. بیست و چهارم ذیحجه:
روزی است که عقد اخوت و برادری امیرمومنان با پیامبر اکرم(ص) محقق شد و در همین روز، حدیث منزلت را پیامبر به حضرت علی(ع) فرمود.
7. بیست و چهارم ذیحجه:
آن شبی است که امیرمومنان در بستر پیامبر به هنگام هجرت به مدینه خوابید که به «لیله المبیت» معروف است.
8. بیست و پنجم ذیحجه:
روزی است که سوره «هل اتی» در وصف امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) و فرزندانشان نازل شد و در آن، آیه «و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا» وجود دارد.
برگرفته از کتاب «هفته ولایت، هفت روز در سایه‌سار عشق»، بازگردان علی اسلامی
/

نوشته شده توسط محمودعباس نژاد در دوشنبه سی ام شهریور ۱۳۹۴ |